102
112
ระบบดิจิทัลเฝ้าระวังสุขภาพคน สัตว์ สิ่งแวดล้อม ภัยธรรมชาติ และสาธารณภัย เครื่องมือที่สามารถตรวจจับเหตุผิดปกติสุขภาพหนึ่งเดียวได้อย่างรวดเร็ว (Early Detection) โดยอาศัยสมาร์ทโฟนในการรายงาน ประมวลผล และแจ้งข่าวสารอัตโนมัติแบบเรียลไทม์
111
1. แจ้งเหตุจากชุมชน (ประชาชนทั่วไป)
ระบบผ่อดีดี เป็นระบบเฝ้าระวังปัญหาสุขภาพหนึ่งเดียวในชุมชน โดยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นมีส่วนร่วมในการเป็นเจ้าของ อาศัยการรายงานเหตุผิดปกติสุขภาพหนึ่งเดียว คน สัตว์ สิ่งแวดล้อม และสาธารณภัย จากชาวบ้านในชุมชน ผ่าน 2 ช่องทาง ได้แก่ ไลน์ PODD Report และ แอปพลิเคชันผ่อดีดี โดยผู้แจ้งเหตุจากชุมชน สามารถแบ่งออกเป็น 2 ประเภท ได้แก่ 1. อาสาจัดตั้ง 2. ประชาชนทั่วไปแจ้งเหตุ
2. ระบบดิจิทัลอัตโนมัติ
ระบบจะมีการประมวลผลและแจ้งเตือนอัตโนมัติ จากนั้นจะทำการส่งสัญญาณเตือนไปยังหน่วยงาน/ส่วนงานที่รับผิดชอบผ่านไลน์กลุ่มที่มีการตั้งค่าไว้ผ่านหน่วยงาน เช่น ปศอ. ปศจ. สสอ. สสจ. ปภ. สำนักปลัด กองสวัสดิการสังคม กองป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย กองสาธารณสุขและสิ่งแวดล้อม กองการศึกษา และ รพ.สต.
3. แผนการเตรียมโรคระบาด และกระบวนงานตอบสนองต่อการแจ้งเหตุอื่น ๆ
เมื่อองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ได้รับการแจ้งเตือนโดยอัตโนมัติจากแผงตรวจติดตามระบบผ่อดีดีแล้ว เจ้าหน้าที่จะดำเนินการตามแผนของกระบวนงานจัดการเหตุ (กรรมการ) ที่ได้วางไว้ โดยระบุหน้าที่และข้อปฏิบัติที่ชัดเจนของทุกระดับ ตั้งแต่ชาวบ้าน อาสาสมัคร ผู้ใหญ่บ้าน/ผู้นำชุมชน ไปจนถึงหน่วยงานที่เกี่ยวข้องระดับตำบล และอำเภอ
เนื่องจากระบบการสื่อสารทำงานผ่านระบบดิจิทัลผ่อดีดี ทำให้ข้อมูลข่าวสารถูกถ่ายทอดส่งต่อถึงหน่วยงานที่เกี่ยวข้องต่างๆ ทุกระดับชั้นในเวลาเดียวกัน แบบเรียลไทม์ทันทีทันใด หน่วยงานระดับจังหวัด ทั้งปศุสัตว์ สาธารณสุขและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องตามการตั้งค่าของ อปท. โดยการตั้งค่าการแจ้งเตือนผ่านไลน์กลุ่ม จึงได้รับข้อมูลข่าวสารพร้อม ๆ กันไปด้วย ทำให้มีการเฝ้าติดตามสถานการณ์พร้อมจัดทีมสนับสนุนควบคุมเหตุได้รวดเร็วยิ่งขึ้น
108
อาสาในชุมชน
เน้นอาสาในชุมชน รายงานเหตุผิดปกติ ทั้งทางด้าน คน สัตว์ สิ่งแวดล้อม ผ่านแอปพลิเคชัน ผ่อดีดี
ระบบดิจิทัลแจ้งเหตุ,ประมวลผล และแจ้งเตือนอัตโมัติ
เป็นศุนย์เก็บรวบรวมข้อมูล ประมวลผลและแจ้งเตือนโดยอัตโมัติ เพื่อส่งต่อไปยังผู้ที่เกี่ยวข้อง (ปศุสัตว์ สาธารณสุข และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และผู้ใหญ่บ้าน)
ศูนย์ / คณะกรรมการสุขภาพหนึ่งเดียวของ อปท.
เป็นหน่วยงานตอบสนองเหตุผิดปกติ เกิดจากความร่วมมือของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง มีแผนเตรียมความพร้อมรับมือกับเหตุผิดปกตินั้นๆ
วิสัยทัศน์ พันธกิจ เป้าหมายและจุดประสงค์ของผ่อดีดี
วิสัยทัศน์ :
“ผ่อดีดีกลาง พันธมิตร อปท. ผู้นำดิจิทัลเฝ้าระวังของชุมชน”
พันธกิจ :
1. บริการ ประกอบด้วย การใช้งานระบบ การเก็บรักษาข้อมูล การใช้ประโยชน์ข้อมูลของอปท และ หน่วยงานอื่น รวมถึงบริการพัฒนาระบบ งานและระบบดิจิตอล
2. การธำรงรักษา อัพเดทและอัพเกรดระบบดิจิทัล และธำรงรักษาเครือข่าย อปท./ชุมชน ที่ใช้ระบบ
3. การวิจัย เพื่อพัฒนาการใช้งาน พัฒนาการใช้ประโยชน์ข้อมูล และวิจัยดำเนินการ (Action research) เพื่อสร้างความตั้งมั่นยั่งยืนในระบบเฝ้าระวังสุขภาพหนึ่งเดียวของชุมชน ทั้งในด้านระบบปฏิบัติงานของหน่วยงานและระบบดิจิทัล
4. การบริหารจัดการองค์กรเพื่อความยั่งยืน
วัตถุประสงค์
1 เป็นศูนย์สารสนเทศบริหารจัดการความรู้และข้อมูลของระบบผ่อดีดี สร้างองค์ความรู้ใหม่ในการเฝ้าระวังและควบคุมโรคระบาด ป้องกันการระบาดใหญ่ข้ามทวีป และการป้องกันบรรเทาสาธารณภัยและภัยทางสิ่งแวดล้อมที่เป็นปัญหาสุขภาพหนึ่งเดียว โดยเน้นบทบาทและการทำงานของ อปท.
2 เพื่อบำรุงรักษาและให้บริการเชิงระบบรวมทั้งพัฒนาเครื่องมือและระบบผ่อดีดีอย่างต่อเนื่อง ทั้งระบบดิจิทัลและระบบงานสนับสนุนที่จำเป็นต่อการทำงานของระบบผ่อดีดี (เซอร์ฟเวอร์ แอปพลิเคชั่นและแผงตรวจติดตามระบบงานผ่อดีดี มาตรฐานคุณภาพของศูนย์ปฏิบัติการสุขภาพหนึ่งเดียวระดับตำบล แผนเผชิญเหตุฉุกเฉินในชุมชน หลักสูตรอบรมพัฒนาอาสาผ่อดีดี และเจ้าหน้าที่)
3 เพื่อบริหารจัดการทั่วไประบบผ่อดีดี การให้สิทธิ์ใช้ระบบและข้อมูล การขยายเครือข่าย การทำงานและการประสานงานและ/หรือร่วมดำเนินงานกับ อปท. และจังหวัด ตลอดจนองค์กรทั้งภาครัฐและเอกชนที่ใช้ระบบผ่อดีดีและที่เกี่ยวข้อง โดยมุ่งรักษาประโยชน์สาธารณะผ่านคณะกรรมการอำนวยการที่ประกอบด้วยผู้แทนระดับกรมจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องและผู้ทรงคุณวุฒิ
4 เป็นหน่วยงานในกำกับของมหาวิทยาลัยที่มิได้มุ่งแสวงกำไรแต่ให้มีรายได้เลี้ยงตัวเองได้ ผ่านการสนับสนุนวิชาการ การบริการวิชาการ การวิจัยและพัฒนา และกองทุน เพื่อความยั่งยืนของระบบผ่อดีดี
เป้าหมายโครงการ
1 เป็นศูนย์สารสนเทศ บริหารจัดการข้อมูลของระบบผ่อดีดี สร้างองค์ความรู้ใหม่ในการเฝ้าระวังควบคุมโรคระบาด ป้องกันการระบาดใหญ่ข้ามทวีป และการป้องกันบรรเทาสาธารณภัย และภัยทางสิ่งแวดล้อมที่เป็นปัญหาสุขภาพหนึ่งเดียว โดยเน้นบทบาทและการทำงานของอปท.
2 บำรุงรักษาและให้บริการเชิงระบบ รวมทั้งพัฒนาเครื่องมือและระบบผ่อดีดีอย่างต่อเนื่อง ทั้งระบบดิจิทัลและระบบงานสนับสนุนที่จำเป็นต่อการทำงานของระบบเฝ้าระวังสุขภาพหนึ่งเดียวของชุมชน
3 การจัดการทั่วไป ที่เกื้อหนุนและมุ่งรักษาประโยชน์สาธารณะ และผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย
4 หน่วยงานอิสระภายใต้การบริหารจัดการของมหาวิทยาลัย โดยไม่แสวงหาผลกำไร แต่เป็นกึ่งพึ่งพาตนเองเพื่อความยั่งยืน ให้มีรายได้เลี้ยงตัวเองได้ ผ่านการบริการวิชาการ และกองทุน เพื่อสนับสนุนการวิจัยและพัฒนา(โดยเฉพาะผ่านบัณฑิตศึกษา) และเพื่อสร้างความยั่งยืนให้ระบบผ่อดีดี
108
ประวัติความเป็นมา
ระบบเฝ้าระวังสุขภาพหนึ่งเดียวพอดีดีได้เริ่มต้นพัฒนา ถือกำเนิดอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่... ปีพ.ศ. 2557 โดยได้รับงบประมาณสนับสนุนการดำเนินงานในระยะที่หนึ่งและระยะที่สอง จาก SGTF - Skoll Global Threaths Fund (ปัจจุบันคือ Ending Pandemics Foundation สหรัฐอเมริกา )
จุดประสงค์ของระยะที่หนึ่ง คือการสร้างพัฒนาเครื่องมือ ดิจิทัล ระบบงานระบาดวิทยา และระบบงานสนับสนุนการเฝ้าระวัง. และทดลองติดตั้งใช้งานใน อปท. นำร่อง. สำหรับให้ชุมชนเฝ้าระวังโรคระบาดในคน สัตว์และภัยในสิ่งแวดล้อม. ที่รวมการจัดการระงับเหตุระบาดหรือภัยพิบัติอย่างทันเวลา
จุดประสงค์ของระยะที่สอง คือการหารูปแบบขยายการใช้งานระบบดิจิทัล ผ่อดีดี เชิงพื้นที่ไปในประเทศ. ทั้งนี้เป้าหมายสำคัญในทางสากลของการสนับสนุนทุนจาก SGTF คือป้องกันมิให้เกิดโรคระบาดจากหมู่บ้านโดยเฉพาะจากสัตว์เข้าไปสู่มนุษย์ จากหมู่บ้านสู่เมือง. แล้วระบาดข้ามทวีป อันเป็นภัยพิบัติต่อชีวิตมนุษย์ และความมั่นคงของมนุษยชาติ ดังที่เคยเกิดมาแล้วเช่น ไข้หวัดสเปน ไข้เลือดออก เอดส์ นิปาห์ ซารส์ ไข้หวัดนก อีโบลา เป็นต้น
ในทางแนวคิดตั้งต้นต้องการสร้างระบบเฝ้าระวังโรค/ภัยสุขภาพหนึ่งเดียว ที่ชุมชนมีส่วนร่วมเป็นเจ้าของ ใช้ประโยชน์ข้อมูล และระบบโดยตรง. เป็นระบบดิจิตอลที่รวบรวมประมวลผลแจ้งข่าวสารและข้อมูลแบบอัตโนมัติเรียลไทม์ไปยังอปท. และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ทางสาธารณสุข ปศุสัตว์ และป้องกันภัยได้รับรู้อย่างรวดเร็วพร้อมพร้อมกัน. ทั้งนี้ Dr. Larry และ Dr. Mark Smolinski จากองค์กรผู้ให้ทุนเล่าองค์ประกอบตัดสินใจให้ทุน เพราะเชื่อมั่นความสามารถของชุมชนสาธารณสุขไทย รู้จักและเชื่อมั่นในทีมงานสุขภาพหนึ่งเดียวของมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และบริษัทโอเพ่นดรีมผู้พัฒนาโปรแกรมคอมพิวเตอร์ว่าจะสามารถสร้างสรรค์ระบบเฝ้าระวัง
แบบมีส่วนร่วมในชุมชนที่สามารถป้องกันความเสียหายทั้งในระดับพื้นที่และในระดับโลกจาก
โรคระบาดใหญ่ข้ามทวีปได้อย่างเป็นผล
ในการประชุม Epihack เพื่อสร้าง Prototype ที่จังหวัดเชียงใหม่ ทีมงานจากคณะสัตวแพทยศาสตร์มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ได้เสนอให้ใช้ชื่อระบบดังกล่าวว่าผ่อดีดี ซึ่งเป็นคำพื้นเมืองที่สื่อสารเนื้อหาของระบบที่จะพัฒนาได้ดีขึ้น. จากนั้นจึงตั้งชื่อภาษาอังกฤษ ตาม ว่า PODD ( Participatory Onehealth Disease Detection)
เมื่อสิ้นสุดโครงการระยะที่หนึ่งได้เกิดระบบที่มีผลการพิสูจน์ว่าสามารถทำงานได้จริงอปท. สามารถตรวจจับเหตุผิดปกติโรคระบาดห่าไก่ได้อย่างรวดเร็ว รวมทั้งสามารถใช้แผนฉุกเฉินที่มีในระบบผ่อดีดีเผชิญเหตุควบคุมไม่ให้โรคระบาดแพร่กระจายไปได้สำเร็จ
อย่างรวดเร็ว
ในระยะที่สองซึ่งสิ้นสุดเมื่อวันที่ 30 พฤศจิกายน 2561 ระบบผ่อดีดีได้พัฒนาครอบคลุมประเด็นสุขภาพสำคัญทั้งใน มนุษย์ สัตว์ และสิ่งแวดล้อมเช่นโรคไข้เลือดออกในคน การควบคุมยุงลายในสิ่งแวดล้อม สัตว์กัดและโรคพิษสุนัขบ้า โรคปากและเท้าเปื่อยในสัตว์. และแอพพลิเคชั่นจัดการไฟป่าหมอกควัน. ช่วงปลายของระยะที่สอง การตรวจจับสัญญาณโรคระบาดตามนิยาม. การแจ้งเตือนและประมวลเหตุสงสัยว่าระบาดและกระตุ้นการใช้แผนฉุกเฉิน แบบอัตโนมัติ สามารถทำได้เกือบครบถ้วนสมบูรณ์. รวมทั้งมีการเริ่มต้นพัฒนาระบบดิจิตอลตรวจประเมินอาหารปลอดภัยเพื่อรองรับโครงการดาวผ่อดีดีอันเป็นระบบเฝ้าระวังคุณภาพอาหารปลอดภัย promote ผลผลิตของชุมชน. ซึ่งได้รับอนุมัติงบประมาณสนับสนุนจากสำนักงานดิจิตอลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ
--------------------------------
โครงการผ่อดีดี ได้รับการแต่งตั้งเป็นส่วนงานวิชาการภายในของมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ภายใต้ชื่อ “ศูนย์เฝ้าระวังสุขภาพหนึ่งเดียว” หรือ (PODD Centre – ศูนย์ผ่อดีดีกลาง) เพื่อเป็นศูนย์สารสนเทศบริหารจัดการความรู้และข้อมูลของระบบฯ สร้างองค์ความรู้ในการเฝ้าระวังและควบคุมโรคระบาด/ป้องกันการระบาดใหญ่
ข้ามทวีป และป้องกันบรรเทาสาธารณภัยและภัยทางสิ่งแวดล้อมที่เป็นปัญหาสุขภาพหนึ่งเดียว โดยได้แต่งตั้ง รองศาสตราจารย์ ดร.นายสัตวแพทย์เลิศรัก ศรีกิจการ ให้ดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการศูนย์เฝ้าระวังสุขภาพหนึ่งเดียว (PODD Centre – ศูนย์ผ่อดีดีกลาง) ตามคำสั่งมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ที่ 2631/2562 ลงวันที่ 28 กันยายน 2562
107
โครงสร้างและการบริหารจัดการระบบผ่อดีดี
ร่างโครงการจัดตั้งศูนย์ผ่อดีดีกลาง
1. โครงการ จัดตั้งศูนย์ผ่อดีดีกลาง
2. เหตุผลความจำเป็น
ระบบเฝ้าระวังสุขภาพหนึ่งเดียวผ่อดีดีของชุมชน ได้เริ่มพัฒนาและทดลองติดตั้งใช้งานในองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) ด้วยงบประมาณตั้งต้นจากมูลนิธิสโกล เป็นระบบเฝ้าระวังโรคระบาดในคน สัตว์ สาธารณภัยและภัยทางสิ่งแวดล้อม โดยเน้นให้ชุมชนร่วมเป็นเจ้าของและได้รับประโยชน์โดยตรงเป็นสำคัญ นอกจากจะเป็นระบบเฝ้าระวังของชุมชนที่ไม่เคยมีมาก่อนในที่แห่งใดแล้ว จากการทดลองใช้งานในสองปีแรกยังพบว่าเป็นระบบที่สามารถควบคุมและป้องกันโรคระบาดและโรคระบาดใหญ่ข้ามทวีปที่ได้ผลจริง อันเกิดจากความร่วมมือจากชุมชนในการรายงานอย่างรวดเร็วผ่านแอปพลิเคชั่นผ่อดีดี ทำให้ระบบสามารถจับสัญญาณการระบาดได้อย่างทันทีทันใด และด้วยเทคโนโลยีดิจิทัลทำให้มีการประมวลผลและแจ้งข่าวสารเพื่อทำการควบคุมเหตุระบาดโดยอัติโนมัติในทันที เป็นเรียลไทม์
ด้วยเทคโนโลยีดิจิทัลที่ใช้ได้ผลเป็นที่ประจักษ์และการมีส่วนร่วมเป็นเจ้าของจาก อปท. ทำให้เกิดความต้องการและการขยายการใช้ระบบผ่อดีดีไปใน อปท. อื่นๆ ในจังหวัดเชียงใหม่ จากเดิม 75 อปท.ในระยะเริ่มต้นปัจจุบันมีผู้ใช้ระบบ 108 อปท. อาสาสมัครผ่อดีดีเพิ่มจาก 300 คน เป็นมากกว่า 4500 คน ระบบสามารถตรวจจับเหตุโรคระบาดในคนและสัตว์ได้มากกว่า 70 ครั้ง ในช่วงสองปีแรกของการใช้ระบบ ซึ่ง 1 ใน 7 ครั้ง เป็นเหตุระบาดในสัตว์ปีกที่หากควบคุมไม่ได้อาจมีผลกระทบรุนแรงต่อเศรษฐกิจมหภาคของประเทศ
ด้วยตระหนักในผลดีที่จะใช้ระบบเพื่อป้องกันการระบาดใหญ่ข้ามทวีปไปในขอบเขตระดับนานาชาติ มูลนิธิสโกลได้อนุมัติการสนับสนุนโครงการในระยะที่สองเพื่อหารูปแบบการขยายพื้นที่การใช้ระบบผ่อดีดีไปในจังหวัดอื่นของประเทศไทยและไปในประเทศอื่นๆ ซึ่งจากการดำเนินงานขยายระบบไปในจังหวัดเชียงราย จังหวัดขอนแก่นและในเครือข่ายองค์การบริหารส่วนตำบลแม่ทา พบว่าระบบทำงานได้ผลดียิ่งเช่นเดียวกับที่จังหวัดเชียงใหม่ มีการตอบรับและต้องการใช้งานระบบผ่อดีดีอย่างแพร่หลาย ตลอดจนหน่วยราชการระดับกรมที่เกี่ยวข้อง 4 กรม คือ กรมควบคุมโรค กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย กรมปศุสัตว์ และสำนักงานเลขาธิการคณะกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม จาก 4 กระทรวง ได้ตอบรับเป็นกรรมการที่ปรึกษาของโครงการผ่อดีดี เพื่อร่วมกำหนดรูปแบบ/แนวทางการขยายระบบไปใช้ในระดับประเทศ ในโอกาสต่อไป
นอกจากเจตนาการสร้างระบบเพื่อให้เกิดการใช้งานที่ตอบสนองต่อสาธารณะประโยชน์ รูปแบบของตัวระบบและการใช้งานที่สอดคล้องกับความต้องการของชุมชน หน่วยราชการและเอกชน ที่เกี่ยวข้อง และผลลัพธ์เชิงบวกทางด้านสังคมและเศรษฐกิจที่ระบบผ่อดีดีมีโอกาสส่งอิทธิพลถึง ตั้งแต่ในระดับชุมชนรากหญ้า ระดับจังหวัด ระดับประเทศ และระดับนานาชาติแล้ว การใช้ระบบผ่อดีดียังสอดคล้องกับนโยบายรัฐบาล เรื่อง“ไทยแลนด์ 4.0” และเรื่องสุขภาพหนึ่งเดียวอย่างมากอีกด้วย จึงเป็นการเหมาะสมอย่างยิ่งที่จะขยายและพัฒนาการใช้ระบบผ่อดีดีไปในระดับประเทศ ซึ่งทำให้มีความจำเป็นที่จะต้องมีหน่วยงานกลางในการบริหารจัดการข้อมูลและให้บริการเชิงระบบเพื่อบำรุงรักษาระบบผ่อดีดี ประสานประโยชน์และพลังจาก 4 ภาคีเครือข่าย คือ ภาคชุมชน/อปท ภาคราชการ ภาคเอกชน และภาควิชาการ รวมทั้งเพื่อสร้างองค์ความรู้ใหม่ทางด้านการเฝ้าระวังสุขภาพหนึ่งเดียว แก้ไขและบรรเทาปัญหายุ่งยากซับซ้อนของประเทศและโลกปัจจุบัน
3.วัตถุประสงค์
3.1 เป็นศูนย์สารสนเทศบริหารจัดการความรู้และข้อมูลของระบบผ่อดีดี สร้างองค์ความรู้ใหม่ในการเฝ้าระวังและควบคุมโรคระบาด ป้องกันการระบาดใหญ่ข้ามทวีป และการป้องกันบรรเทาสาธารณภัยและภัยทางสิ่งแวดล้อมที่เป็นปัญหาสุขภาพหนึ่งเดียว โดยเน้นบทบาทและการทำงานของ อปท.
3.2 เพื่อบำรุงรักษาและให้บริการเชิงระบบรวมทั้งพัฒนาเครื่องมือและระบบผ่อดีดีอย่างต่อเนื่อง ทั้งระบบดิจิทัลและระบบงานสนับสนุนที่จำเป็นต่อการทำงานของระบบผ่อดีดี (เซอร์ฟเวอร์ แอปพลิเคชั่นและแผงตรวจติดตามระบบงานผ่อดีดี มาตรฐานคุณภาพของศูนย์ปฏิบัติการสุขภาพหนึ่งเดียวระดับตำบล แผนเผชิญเหตุฉุกเฉินในชุมชน หลักสูตรอบรมพัฒนาอาสาผ่อดีดี และเจ้าหน้าที่)
3.3 เพื่อบริหารจัดการทั่วไประบบผ่อดีดี การให้สิทธิ์ใช้ระบบและข้อมูล การขยายเครือข่าย การทำงานและการประสานงานและ/หรือร่วมดำเนินงานกับ อปท. และจังหวัด ตลอดจนองค์กรทั้งภาครัฐและเอกชนที่ใช้ระบบผ่อดีดีและที่เกี่ยวข้อง โดยมุ่งรักษาประโยชน์สาธารณะผ่านคณะกรรมการอำนวยการที่ประกอบด้วยผู้แทนระดับกรมจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องและผู้ทรงคุณวุฒิ
3.4 เป็นหน่วยงานในกำกับของมหาวิทยาลัยที่มิได้มุ่งแสวงกำไรแต่ให้มีรายได้เลี้ยงตัวเองได้ ผ่านการสนับสนุนวิชาการ การบริการวิชาการ การวิจัยและพัฒนา และกองทุน เพื่อความยั่งยืนของระบบผ่อดีดี
4.เป้าหมายโครงการ
4.1 เป็นศูนย์สารสนเทศ บริหารจัดการข้อมูลของระบบผ่อดีดี สร้างองค์ความรู้ใหม่ในการเฝ้าระวังควบคุมโรคระบาด ป้องกันการระบาดใหญ่ข้ามทวีป และการป้องกันบรรเทาสาธารณภัย และภัยทางสิ่งแวดล้อมที่เป็นปัญหาสุขภาพหนึ่งเดียว โดยเน้นบทบาทและการทำงานของอปท.
4.2 บำรุงรักษาและให้บริการเชิงระบบ รวมทั้งพัฒนาเครื่องมือและระบบผ่อดีดีอย่างต่อเนื่อง ทั้งระบบดิจิทัลและระบบงานสนับสนุนที่จำเป็นต่อการทำงานของระบบเฝ้าระวังสุขภาพหนึ่งเดียวของชุมชน
4.3 การจัดการทั่วไป ที่เกื้อหนุนและมุ่งรักษาประโยชน์สาธารณะ และผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย
4.4 หน่วยงานอิสระภายใต้การบริหารจัดการของมหาวิทยาลัย โดยไม่แสวงหาผลกำไร แต่เป็นกึ่งพึ่งพาตนเองเพื่อความยั่งยืน ให้มีรายได้เลี้ยงตัวเองได้ ผ่านการบริการวิชาการ และกองทุน เพื่อสนับสนุนการวิจัยและพัฒนา(โดยเฉพาะผ่านบัณฑิตศึกษา) และเพื่อสร้างความยั่งยืนให้ระบบผ่อดีดี
5.กลุ่มเป้าหมายโครงการ
5.1 องค์กรโรคระบาดในคนและในสัตว์ องค์กรสาธารณภัยที่ต้องใช้แนวทางทำงานสุขภาพหนึ่งเดียว ทั้งระดับท้องถิ่น ระดับชาติ และระดับนานาชาติ
5.2 อปท. อาสาสมัครผ่อดีดี หน่วยราชการ เอกชน ที่ใช้ระบบ
5.3 หน่วยงานที่สนใจใช้ระบบ/ข้อมูล
5.4 หน่วยงานราชการ เอกชน มูลนิธิ องค์กรนานาชาติ
6.ตัวชี้วัดเป้าหมายโครงการ
6.1 ฐานข้อมูลผ่อดีดี ระดับตำบล อำเภอ และจังหวัด 4000 หน่วยงาน ในปีที่ 5 การแจ้งเตือนและระงับภัย/โรคระบาด 30 ครั้ง/ปี/จังหวัด ผลงานตีพิมพ์ด้านการเฝ้าระวังอย่างน้อย 2 ผลงาน/ปี เริ่มปีที่ 3
6.2 ค่าบริการการใช้ระบบ จากผู้ใช้ 4000 หน่วยงาน ในปีที่ 5 ผลผลิตจากการพัฒนาระบบด้านต่าง ๆ ปีละ ๑ ผลงาน/ด้าน
6.3 กระบวนการให้สิทธิ์ มอบรหัสการใช้ระบบและการเข้าถึงข้อมูล จำนวนผู้ใช้ระบบและ รายงานผลการปฏิบัติงานประจำปี
6.4 ตั้งแต่ปีที่ ๔ หลังการจัดตั้ง รายได้จากการบริการการใช้ระบบข้อมูลและรายได้อื่นๆ รวมกัน ไม่น้อยกว่ารายจ่ายหมวดค่าจ้างและงบดำเนินการของศูนย์ ในปีหนึ่งๆ
7. กิจกรรม - วิธีดำเนินการ
7.1 จัดการ รวบรวม วิเคราะห์ และประมวลผลข้อมูล จำแนก แลกเปลี่ยน เผยแพร่ข่าวสาร ทั้งเพื่อสร้างรายได้ และประโยขน์สาธารณะ กำหนดประเด็นการสร้างองค์ความรู้ใหม่จากฐานข้อมูล และสนับสนุนการวิจัยโดยเฉพาะผ่านกิจกรรมบัณฑิตศึกษา
7.2 เช่าเซอร์ฟเวอร์ พัฒนาแอพฯ และแผงตรวจติดตามระบบงานผ่อดีดี พัฒนามาตรฐานคุณภาพของศูนย์ปฏิบัติการสุขภาพหนึ่งเดียวตำบล แผนเผชิญเหตุฉุกเฉินชุมชน หลักสูตรอบรมพัฒนาอาสาผ่อดีดี และเจ้าหน้าที่
7.3 กำหนดกระบวนการ ผ่านคณะกรรมการอำนวยการอันประกอบด้วยผู้แทนกรม ที่เกี่ยวข้องและผู้ทรงคุณวุฒิ ดำเนินการให้สิทธิ์ใช้ระบบและข้อมูล การขยายเครือข่าย การทำงานและประสานงานร่วมกันระหว่าง อปท และจังหวัดที่ใช้ระบบ ผ่อดีดี และกับหน่วยงานราขการ เอกชนที่เกี่ยวข้อง
7.4 ขออนุมัติคณะและมหาวิทยาลัยในการแต่งตั้งกรรมการบริหารและบรรจุพนักงาน
8. ตัวชี้วัดกิจกรรม
8.1 เกิดระบบการจัดเก็บข้อมูลขนาดใหญ่ ที่มีการเข้ารหัสตามลำดับชั้นความลับ ข้อมูลถูกนำไปใช้ประโยชน์ในการทางวิชาการอย่างต่อเนื่อง มีนักศึกษาบัณฑิตศึกษาใช้ข้อมูลจากระบบผ่อดีดีผลิตผลงานทางวิชาการอย่างน้อย 3 ผลงานต่อปี
8.2 มีเครื่องมือดิจิทัลที่ใช้ในการตรวจจับและเฝ้าระวังเหตุผิดปกติสุขภาพหนึ่งเดียว คน สัตว์ สิ่งแวดล้อมและสาธารณภัย ที่พัฒนาขึ้นเพื่อตอบสนองการใช้งานในระดับชุมชนเป็นสำคัญ และยังสามารถพัฒนาต่อยอดได้ตามสถานการณ์ที่เกิดขึ้น มีการอบรมพัฒนาศักยภาพอาสาสมัครและเจ้าหน้าที่ เดือนละ 1 ครั้ง อปท.สามารถใช้แผนเผชิญเหตุฉุกเฉินชุมชนในการระงับและแก้ไขปัญหาได้ ร้อยละ 50 ของเหตุที่เผชิญ
8.3 มีการประชุมคณะกรรมการอำนวยการศูนย์ผ่อดีดีกลาง ทุก 3 เดือน มีการพิจารณาให้สิทธิ์ผู้ขอใช้งานระบบผ่อดีดีทุก 1 สัปดาห์ และมีการตรวจติดตามหน่วยงานผู้ขอใช้งาน ปีละ 2 ครั้ง
8.4 เป็นหน่วยงานในกำกับของมหาวิทยาลัยและได้รับการบรรจุตำแหน่งเจ้าหน้าที่ในศูนย์ผ่อดีดีกลางให้เป็นพนักงานมหาวิทยาลัย
9. ระยะเวลาดำเนินการโครงการ (5 ปี)
ตุลาคม 2561 - 30 กันยายน 2566
10.หน่วยงานผู้รับผิดชอบโครงการ
ศูนย์ผ่อดีดีกลาง คณะสัตวแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
11. ผลประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับ
1. มหาวิทยาลัยเชียงใหม่เป็นศูนย์ข้อมูลการเฝ้าระวังโรคระบาดระดับชาติและนานาชาติ เป็นผู้นำด้านสุขภาพหนึ่งเดียวในการเฝ้าระวังป้องกันโรคระบาดและโรคระบาดใหญ่ข้ามทวีป ประเทศไทยปลอดภัยจากไข้หวัดนกและโรคอุบัติใหม่และภัยอันตรายอื่นๆ ส่งเสริมภาพลักษณ์ประเทศไทยน่าเที่ยวและครัวของโลก
2. มหาวิทยาลัยเชียงใหม่มีศูนย์ข้อมูลขนาดใหญ่ (Big data) ด้านโรคระบาดและภัยธรรมชาติ ระดับชุมชน มีศักยภาพเชิงวิชาการที่จะมีมูลค่าเพิ่มสูงขึ้นในอนาคตและมีผลกระทบเชิงบวกต่อสังคมอย่างยิ่ง
3. มหาวิทยาลัยเชียงใหม่เป็นศูนย์กลางทางวิชาการด้านเทคโนโลยีดิจิทัล การป้องกันภัยพิบัติโรคระบาดที่สังคมและภูมิภาคมีความการต้องการ
4. ชุมชนเข้มแข็งใช้ประโยขน์เทคโนโลยีดิจิทัลได้อย่างเป็นผลและมีผลลัพธ์ทางบวกเชิงสุขภาพและเศรษฐกิจทั้งระดับชุมชนและระดับชาติมหาศาล
107
โครงการผ่อดีดี
โครงการผ่อดีดี (PODD – Participatory Onehealth Disease Detection) หรือมีชื่อเต็มว่า โครงการนำร่องการเฝ้าระวังและควบคุมโรคระบาดสัตว์ที่ติดต่อถึงคนหรือที่กระทบรายได้ชาวบ้าน เกิดจากการศึกษาค้นคว้าและการวางแผนการเฝ้าระวังโรคที่สามารถควบคุมเหตุระบาดได้อย่างทันท่วงทีทั้งในคนและสัตว์ เพื่อช่วยลดค่าใช้จ่ายที่จะเกิดขึ้นทั้งด้านสุขภาพและรายได้ของชาวบ้าน โดยมหาวิทยาลัยเชียงใหม่และโอเพ่นดรีม
ด้วยความเชื่อมั่นในด้านความเข้มแข็งของชุมชนวัฒนธรรมล้านนา และเครือข่ายสุขภาพหนึ่งเดียวจะช่วยในการแก้ปัญหาโรคระบาดผ่านการมีส่วนร่วมของคนในชุมชนได้ อีกทั้งความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีดิจิทัลที่นำมาใช้เพิ่มประสิทธิภาพการทำงานให้มีความรวดเร็วอย่างกว้างขวางในสังคมปัจจุบัน นำมาสู่การจัดทำโครงการวิจัยและพัฒนาที่เกิดจากความร่วมมือขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) และชุมชนในพื้นที่จังหวัดเชียงใหม่
111

นโยบายการใช้คุกกี้ (Cookies Policy)